การนำเทคโนโลยี Mobile Computer พร้อม Barcode, QR code หรือ RFID มาใช้ในงานจ่ายยา 

บทสรุปผู้บริหาร

การนำเทคโนโลยี Mobile Computer พร้อม Barcode, QR code หรือ RFID มาใช้ในงานจ่ายยา OPD เป็นการแก้ไขปัญหาที่สำคัญของระบบเดิม ทั้งในด้านความปลอดภัย ความรวดเร็ว และความแม่นยำ รวมทั้งเป็นก้าวสำคัญสู่การพัฒนาระบบบริหารจัดการข้อมูลโรงพยาบาลในอนาคต ด้วยการสร้างฐานข้อมูลและนำ AI มาช่วยวิเคราะห์และพยากรณ์แนวโน้มต่าง ๆ ซึ่งจะช่วยให้โรงพยาบาลสามารถบริหารจัดการอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพสูงสุด

มีข้อสรุปดังนี้:

โรงพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนพบว่าการบริหารจัดการการจ่ายยาให้กับผู้ป่วยนอกเป็นงานที่ซับซ้อนและมีความเสี่ยงสูง เนื่องจากจำนวนผู้ป่วยต่อวันมีมาก จนทำให้เกิดปัญหาหลายด้าน เช่น

·   เวลารอคอยนาน: คนไข้และญาติใช้เวลารอรับยาเฉลี่ย 30 นาที ถึง 2 ชั่วโมง ซึ่งหากคำนวณเป็นค่าเสียโอกาสและค่าใช้จ่าย จะสูญเสียเป็นจำนวนมาก เช่น โรงพยาบาลขนาดกลางที่มีผู้ป่วยนอก 1,000 คนต่อวัน คิดเป็นค่าเสียเวลารวมประมาณ 100,000 บาทต่อวัน หรือประมาณ 36.5 ล้านบาทต่อปี

·   ความผิดพลาดในการจ่ายยา: การหยิบยาโดยเจ้าหน้าที่ในสภาพแวดล้อมที่วุ่นวายและเร่งรีบ ทำให้เกิดความผิดพลาดในการจ่ายยา (Medication Error) ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงต่อผู้ป่วย

·   ขาดระบบ Track ยาและการตรวจสอบย้อนกลับ: ยังไม่มีการติด Barcode หรือ QR code ทำให้ไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องของยาได้อย่างเต็มที่ ทั้งเรื่องของตัวยา หมดอายุ และการตรงกันระหว่างยาในคลังและที่จ่ายให้ผู้ป่วย

ลดความผิดพลาดและเพิ่มความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับ
การใช้งาน QR code ช่วยให้สามารถตรวจสอบความถูกต้องของตัวยา, วันหมดอายุ, สถานะของยาในคลัง รวมถึงการยืนยันการจัดยาในแต่ละขั้นตอน ทำให้ข้อผิดพลาดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (จากการศึกษาพบว่าสามารถลดข้อผิดพลาดในใบสั่งยาได้ถึง 41.4%)

สามารถนำข้อมูลไปวิเคราะห์และพัฒนาระบบต่อเนื่อง
ข้อมูลการจัดยาและการบริหารจัดการสามารถนำไปสร้างฐานข้อมูล (Big Data) เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มการใช้ยา, คาดการณ์ความต้องการในอนาคต, รวมถึงพัฒนาโมเดล AI เพื่อพยากรณ์และปรับปรุงกระบวนการในโรงพยาบาล

ผลกระทบและประโยชน์ในภาพรวม

ลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มรายได้
ลดค่าใช้จ่ายด้านการจอดรถ, ลดเวลารอคอยของคนไข้ ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อความพึงพอใจและภาพลักษณ์ของโรงพยาบาล อีกทั้งยังช่วยให้การเคลมค่ารักษากับ สปสช. เป็นไปอย่างรวดเร็วและถูกต้อง ทำให้โรงพยาบาลได้รับเงินสนับสนุนมากขึ้น

ปรับปรุงคุณภาพด้านความปลอดภัยและคุณภาพการรักษา
ลดความผิดพลาดในการจ่ายยา ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของข้อผิดพลาดทางการแพทย์ที่อาจส่งผลร้ายแรงต่อผู้ป่วย อีกทั้งยังสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ง่าย ทำให้การบริหารจัดการเป็นไปอย่างโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ

อนาคต: การวิเคราะห์ด้วย Big Data และ AI
ข้อมูลจากระบบสามารถนำมาวิเคราะห์เพื่อพัฒนาระบบพยากรณ์และการบริหารจัดการในโรงพยาบาล เช่น การทำนายความต้องการยา, การวางแผนการจัดซื้อ, การตรวจสอบคุณภาพและความปลอดภัยของยา รวมถึงการพัฒนาโมเดล AI ช่วยลดข้อผิดพลาดและเพิ่มความแม่นยำในการบริหารจัดการ

รูปแบบการทำงานของระบบ Mobile Computer

ระบบ Mobile Computer นั้น  จะใช้โปรแกรมในการออกแบบ Barcode / QR code ของยาทุกชนิด  เพื่อสร้างตัวตนของยาแต่ละชนิดเข้าฐานข้อมูล โดยข้อมูลทั้งหมดจะถูกเก็บไว้ Server   โดยการทำงานจะเริ่มจาก  

1.เมื่อแพทย์คีย์ใบสั่งยาผ่านระบบ HIS    โดยโปรแกรมบริหารจัดการการจัดยา  จะเชื่อมต่อข้อมูลจาก HIS โดยข้อมูลชื่อคนไข้  และใบสั่งยาจากแพทย์  

2.  List ใบสั่งยาเข้ามา Mobile Computer  เจ้าหน้าที่จัดยากดยืนยันจัดยาในใบสั่งยานั้น ๆ จากนั้นหน้าจอจะแสดงรายการยาและ Location ของยา   เจ้าหน้าที่เภสัชกดยืนยันการจัดยา และไปยัง Location ของยา

รูปแบบการทำงานของระบบ Mobile Computer

ระบบ Mobile Computer นั้น  จะใช้โปรแกรมในการออกแบบ Barcode / QR code ของยาทุกชนิด  เพื่อสร้างตัวตนของยาแต่ละชนิดเข้าฐานข้อมูล โดยข้อมูลทั้งหมดจะถูกเก็บไว้ Server   โดยการทำงานจะเริ่มจาก  

1.เมื่อแพทย์คีย์ใบสั่งยาผ่านระบบ HIS    โดยโปรแกรมบริหารจัดการการจัดยา  จะเชื่อมต่อข้อมูลจาก HIS โดยข้อมูลชื่อคนไข้  และใบสั่งยาจากแพทย์  

2.  List ใบสั่งยาเข้ามา Mobile Computer  เจ้าหน้าที่จัดยากดยืนยันจัดยาในใบสั่งยานั้น ๆ จากนั้นหน้าจอจะแสดงรายการยาและ Location ของยา   เจ้าหน้าที่เภสัชกดยืนยันการจัดยา และไปยัง Location ของยา

3. เจ้าหน้าที่จัดยายิง QR code ที่ Packaging ยา  จากนั้นกดยืนยันที่ Mobile Computer ทีละรายการจนหมดในใบสั่งยา

4. ส่งตะกร้ายาที่จัดยาเรียบร้อย  เพื่อ Verify และจ่ายยาให้ผู้ป่วย

จากที่กล่าวมาข้างต้น  ระบบ Mobile Computer สามารถที่ติดตามการจัดยา โดยเฉพาะขั้นตอนแต่ละขั้นตอนในการจัดยา  ตาม Workflow ของโปรแกรมที่ถูกติดตั้งบน Mobile Computer  แลtยืนยันตัวตนด้วย QR Code ของแต่ละรายการยาได้  จึงทำให้การจัดยาสามารถควบคุมได้  ติดตามได้  ลดปัญหาด้าน Medication Error แลtสามารถนำข้อมูลการจัดยามาปรับปรุงการทำงานให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นเรื่อย ๆ ด้วยงบประมาณไม่สูง แต่ได้ประสิทธิภาพที่สูง 

สรุป

การนำเทคโนโลยี Mobile Computer พร้อม Barcode, QR code หรือ RFID มาใช้ในงานจ่ายยา OPD เป็นการแก้ไขปัญหาที่สำคัญของระบบเดิม ทั้งในด้านความปลอดภัย ความรวดเร็ว และความแม่นยำ รวมทั้งเป็นก้าวสำคัญสู่การพัฒนาระบบบริหารจัดการข้อมูลโรงพยาบาลในอนาคต ด้วยการสร้างฐานข้อมูลและนำ AI มาช่วยวิเคราะห์และพยากรณ์แนวโน้มต่าง ๆ ซึ่งจะช่วยให้โรงพยาบาลสามารถบริหารจัดการอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพสูงสุด